برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

252

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

م ) ؛ همدان 293 - 291 ه - 6 / 905 - 904 م ) ؛ اسپهان ( 318 - 312 ه - 930 - 5 / 924 م ) ؛ كنگاور ( 323 - 313 ه - 935 - 6 / 925 م ) ؛ كرمان ( 311 ه - 4 / 923 م ؛ ماه البصرة ( 321 - 292 ه - 933 - 905 م ) ؛ ماه الكوفه « 565 » ( 262 - 251 ه - 6 / 875 - 865 ؛ ماهى ( 299 ه - 2 / 911 م ) ؛ سيستان ( 2 / 301 ه - 5 / 914 - 4 / 913 م ) ؛ شيراز ( 322 - 270 ه - 934 - 4 / 883 م ) ؛ شوشتر ( 322 - 287 ه - 934 - 900 م ) ؛ زرنگ ( 301 ه - 4 / 913 م ) ، و بعد تفليس ( 331 - 294 ه - 3 / 942 - 7 / 906 م ) . « 566 » ظهور آل بويه بعدها به طور كلى منجر به خاتمه يافتن مسكوكات خلفاء ( پس از مستكفى 335 - 332 ه / 946 - 944 م ) شد . در زمان اين سلسله و نيز در زمان سلسله سلجوقيان آئين مسكوكات امير المؤمنين - مانند حكومت دنيوى او - از بين رفت ، « 567 » تا اينكه پس از تجديد حيات سياسى در زمان ناصر ( 622 - 576 ه / 1225 - 1180 م ) مجددا ظهورش به چشم مىخورد . « 568 » سكه‌هاى مسين از دوران نخستين عباسى در شرق نيز وجود داشت ؛ اين سكه‌ها در بخارا ، فرغانه ، جىّ ، همدان ، اصطخر ، نيشاپور و رى ضرب مىشدند . برخى از قطعات ، علامت ( به‌سختى مىتوان آن را دگرگون‌شده نشان صليب دانست ) ، « 569 » يا علامت هلال كوچك ماه برآمده را داشتند . بر روى بعضى از

--> ( 565 ) . هيچ‌يك از اين دو اسم در جاى ديگرى در اين زمان به كار برده نشده است . ( 566 ) . Lane - Poole I S . 145 - 158 , Nr . 425 f , 436 f . 475 ; Edhem S . 222 - 232 , Nr . 608 - 630 ; S . 392 - 394 , Nr . 934 - 936 . - براساس اصطخرى : مسالك الممالك ، ص 158 شيراز در حدود سال 318 ه / 930 م تنها محل ضرب سكه در فارس بود . . Frye , Coin . 36 - 38 - ( 567 ) . به نام مطيع ( 363 - 335 ه / 974 - 946 م ) قطعه‌اى از عتّر ( در يمن ) از سال 4 / 953 م ( 342 ه ) و قطعه‌اى از فلسطين از سال 966 م ( 355 ه ) وجود دارد كه آشكارا به خاطر خوشامدگويى اميران نسبت به خلفا ، ضرب شده است هرچند كه اميران خلفاء را به رسميت نمىشناختند . . ( Lavoix IS . 320 f . Nr . 1268 f . بعدها ازاين‌گونه سكه‌ها ديگر چيزى ديده نمىشود . ( 568 ) . Lane - Poole I S . 160 - 162 ; Nutzel I 290 f . ( 569 ) . 1676 ; Nutzel I S . 323 - 364 , Nr . تا Lane - Poole I S . 192 - 202 , Nr . 81 , 88 , 91 , 105 ; Lavoix I S . 418 - 484 , Nr . 1552 2066 - 2228 .